IndioHistorian: Medyo komplikado rin ang usapin sa wika. May pulitikang kasama ang wikang Filipino, kaya naman di agad tinatanggap ng nakararami sa mga rehiyon. Isama pa natin yung kawalan ng sistema at pamantayan sa paggamit ng wika. May Filipinong pang-UP, may pang-UST. Ano ba ang gagamitin, "kuwento" o "kwento", "perspektiba" o "pananaw", "Filipinas" o "Pilipinas"? Sumasang ayon ako na wala talaga sa pagiging makabayan ang paggamit ng anu mang wika. Ako pala ay taga [gov't agency]. Hehe.

IndioHistorian: Pero kung ang kapalit naman ng 'Filipinasyong' ito ay ang pagkamatay ng iba pa nating wika tulad ng Pangasinense, Kapampangan, Ilocano at iba pa.. paano na? Paano ang mga wika at ideya na napapaloob sa mga wikang ito? Hindi bat mas mainam muna na palakasin ang mga rehiyong wika at pagkatapos, saka lalakas ang wikang pambansa?

IndioHistorian: Matindi, "reckless generalization" yan. :) Hindi mo pako kilala at 'biktima' nako ng propaganda?

IndioHistorian: Lilinawin ko lang, umaayon ako sayo. Kailangan ng pagkakaisa sa wika. Ngunit huwag mong sabihing hindi iyan komplikado. Hindi lahat ng may ganuong sentimyento ay inglisero na. Kausapin mo ang mga guro sa probinsya.

IndioHistorian: Pero kumukuha ng lakas ang wikang pambansa sa mga wikang rehiyon.

IndioHistorian: Hmm.. di ko pinagtatanggol ang wikang Ingles sa [gov't agency]. :) Suriing mabuti ang mga itinala ko dito.

IndioHistorian: Ang mga tanong mo ay nagpapahayag ng pagkakomplikado ng sitwasyon na di mo sinang ayunan.

IndioHistorian: Jejemon at bekemon.. Hmm. Matatag ba talaga?

IndioHistorian's Friend: Mainit-init na naman ang aking ipinaskil hohohnho! Apat na punto lamang ang masasabi ko pagdating sa wika: [1] pag-igihin ang pagpapakilala sa Wikang Pambansa kasama ng mga wika't wikain ng mga Pilipino, hindi lamang ang Filipino, sapagkat tunay na may sentimyento ang ibang pangkat etnolinggwistiko sa Tagalog at aminin natin ito, hindi biro ang unti-unting paglipat ng dila ng marami hindi Tagalog mula sa kanilang inang wika sa sarili nilang teritoryo; [2] patunayan ng Pamahalaan na ginagamit nila ang Filipino hindi bilang pandispley at upang masabing sila ay Pilipino - paumanhin ngunit AMPAW ang promosyon ng Pamahalaan sa Filipino; at [3] hayaang salitain ng sino man ang nais nilang salitain sapagkat sa dakong huli'y ang wika ay umunlad hindi dahil sa palaliman ng talasalitaan kundi sa halaga nito sa lipunan at kalinangan: ang diwa ng talastasan o komunikasyon; at [4] bawasan ang Inggles, gamitin lamang ito kung kailangan at kung kailan naisin sapagkat sa huli'y wika pa rin ito taytay sa daigdig at sa mga kosmopolitang bahagi ng bansa.

IndioHistorian: Una sa lahat, hindi ko ipinagtanggol ang Ingles bilang instrumento sa pagpapalakas ng mga wika sa rehiyon. Ang Ingles ay banyaga at kailanman ay hindi magiging damdamin ng Pilipino. Ngunit ano po ba ang wikang Filipino. Sa aking pag-aaral, mga 80% nito ay galing sa Kastila, ngunit bakit natin ito naaangkin bilang wika natin? Dahil ang pananakop sa atin ng mga banyaga ay bahagi rin ng ating karanasan bilang isang bansa. Inangkin natin ang karanasang ito kaya ito naging wikang Pambansa, at walang masama dito. Pangalawa, sa mga naitala ko dito, sang ayon ako sa pagkakaisa at sa paggamit ng wikang pambansa para maisakatuparan ito. Naniniwala ako na may sariling kakanyahan ang bawat wika sa Pilipinas na linangin ang kani kanilang syntax at ortograpiya upang lalo itong maging praktikal, napapanahon, at kagamitgamit sa mga kabataan. Ngunit ang Filipinisasyon din kadalasan ang nagiging instrumento upang lalong hindi gamitin ang mga wikang pangrehiyon na ito. May isa akong alam na unibersidad sa Pangasinan na ipinagbabawal ang pagsasalita ng wikang Pangasinense. Dapat daw Filipino lang o Ingles. Pangatlo, sa ating kasaysayan, ang orihinal na intensyon ng mga nagpausbong ng ating wikang pambansa ay ang pagpili sa Tagalog bilang 'base' lamang at linangin pa ito sa pamamagitan ng pagkuha ng ilang salita mula sa karanasan ng buong kapuluan na napapaloob sa mga wika nila. Halimbawa, ang salitang "muringot" o maduming damit na dapat labahan ay wala sa Tagalog. Nanggaling ito sa Pangasinense (Pangalatok) pero nakakatuwa na ito ay ginagamit na ngayon sa Filipino. Ang ikinalulungkot ko ay bakit hiram ng hiram ang wikang Pambansa ng salita mula sa Ingles kung pwede naman itong kumuha sa mga katutubo nating wika? Sa pagpilit na Filipino lang ang tanging wikang dapat linangin, hindi ba't di na rin natin nasaalang alang ang kalunoslunos na kalagayan ng mga wikang nasa mga rehiyon? Ang puno't dulo ng lahat ay ang pagtanggi mo na KOMPLIKADO ang kalagayan ng ating mga wika (kabilang na ang wikang Pambansa). Bago isulong ang tamang Pilipinasyon, kailangan munang maisaalang alang ang mga gumagamit ng mga wika natin sa kapuluan. Sila rin po ay Pilipino at dapat din nating marinig ang kanilang boses mula sa kanilang mga wika. Kung ipipilit natin ang Pilipinasyon sa kanila nang hindi man lang isinasangalang ang mga wika nila, napakayabang naman po siguro ng ating pananaw upang sabihin na Filipino lamang ang tanging wikang totoong makabayan. Iyan ang konteksto ng pagsabi ko na, ang pagiging makabayan ay hindi lamang napapaloob sa wikang Pambansa. Marami itong "expression" na maririnig natin mula sa ating mga kapatid sa Luzon, Visayas at Mindanao at sa buong mundo (OFWs).